tentoonstelling

Humans are mostly non-human

Lithium - Het Nieuwe Instituut

Ik ging naar Het Nieuwe Instituut in Rotterdam voor de tentoonstelling Art on Display 1949-69, maar stuitte op Lithium en vond dat nog veel leuker.

De tentoonstelling Lithium is opgevat als een kuuroord waar onderzoekers, ontwerpers en kunstenaars aan de hand van het element lithium zowel de heilzame als de schadelijke kanten van de eeuwige menselijke zoektocht naar energie belichten. Hoe vaak kunnen we onze batterijen nog opladen zonder iets te doen aan de oorzaken van de uitputting van mens en planeet?

Mijn oog bleef hangen bij de zin ‘Humans are mostly non-humans’ op een scherm in de installatie The Ends of the World van Godofredo Enes Pereira over de gevolgen van lithiumwinning. Ik dacht aan de 1,5 biljoen microben die op mijn huid leven, en de 1.200 soorten bacterieen in mijn darmen en 700 soorten in mijn mond. Woah.

De titel The Ends of the World is ontleend aan het gelijknamige boek van antropologen Deborah Danowski en Eduardo Viveiros de Castro. Hierin schetsen zij hoe de westerse obsessie met het einde der tijden eigenlijk de angst betekent voor het vergaan van één specifieke wereld. Het tegenwoordig zo gevreesde doemscenario van het ‘einde van de wereld’ gaat voorbij aan alles en iedereen – zowel menselijk als anders-dan-menselijk – van wie de werelden dankzij de gevolgen van kolonialisme en extractivisme al lang is vergaan.

Voordat we kunnen zeggen welke werelden er ten einde lopen, zouden we ons eerst eens moeten afvragen welke werelden er allemaal bestaan.